Quan điểm và nguyên tắc khi chiếu sáng mỹ thuật công trình kiến trúc

Thực trạng ứng dụng ánh sáng nghệ thuật cho kiến trúc cao tầng tại Việt Nam

Tại nhiều thành phố lớn ở Việt Nam, mặt ngoài các công trình cao tầng vẫn ít được chú trọng về yếu tố chiếu sáng nghệ thuật. Phần lớn hệ thống ánh sáng chỉ phục vụ bảo vệ hoặc quảng cáo, dẫn đến hiệu ứng thị giác mờ nhạt. Một số khu đô thị mới thậm chí còn thiếu đèn hoặc bố trí quá thưa, chưa đạt giá trị thẩm mỹ.

Quyết định số 13/2011/QĐ-UBND (chương 2, điều 7) đã nêu rõ yêu cầu cần chiếu sáng đồng đều bề mặt công trình, kết hợp ánh sáng cho cảnh quan xung quanh như cây xanh và khu vực sân để nâng tầm vẻ đẹp kiến trúc. Thế nhưng nhiều chủ đầu tư lại bỏ qua, tận dụng đèn đường hoặc hệ thống chiếu sáng giao thông để “chiếu ké” cho công trình thay vì đầu tư riêng cho giải pháp LED chiếu sáng kiến trúc.

Ánh sáng nhân tạo được coi như một “chất liệu” để tôn lên đường nét và phong cách của công trình, khiến phần mặt ngoài trở nên cuốn hút, rực rỡ và đầy sức sống vào ban đêm. Thế nhưng, thực tế cho thấy không ít tòa nhà cao tầng tích hợp thương mại lại trở thành minh chứng cho cách thiết kế ánh sáng thiếu cân nhắc khi chủ đầu tư chỉ tập trung thu hút sự chú ý vào khu vực dịch vụ mà bỏ qua yếu tố hài hòa với tổng thể kiến trúc.

Để ánh sáng thực sự góp phần làm đẹp cho bộ mặt đô thị, cần có nghiên cứu bài bản về thiết kế chiếu sáng mặt ngoài, từ đó tránh tình trạng gây ô nhiễm thị giác, tiêu tốn ngân sách mà không đạt giá trị thẩm mỹ. Một chiến lược ánh sáng hợp lý sẽ giúp tăng sức hút cho cảnh quan, tạo trải nghiệm thị giác ấn tượng cho người dân và du khách, đồng thời thúc đẩy hoạt động thương mại, du lịch phát triển.

Tác động của hệ thống LED chiếu sáng tòa nhà trong đô thị

• Ánh sáng là yếu tố tạo nên cách con người cảm nhận và gắn kết với công trình. Nó khơi gợi cảm xúc, dẫn dắt tầm nhìn đến các đường nét, màu sắc, hình khối, từ đó giúp kiến trúc thể hiện trọn vẹn mục tiêu thiết kế.
• Khi màn đêm buông xuống, LED chiếu sáng kiến trúc trở thành công cụ giúp hình khối tòa nhà nổi bật thay vì bị bóng tối che lấp, nhất là đối với các cao ốc giữ vai trò điểm mốc (landmark),định hướng cho không gian đô thị.
• Hệ thống ánh sáng bên ngoài không chỉ giúp công trình dễ nhận diện mà còn hỗ trợ quảng cáo, thể hiện thông tin thương hiệu và thông điệp muốn gửi gắm. 
• Sự xuất hiện của công nghệ LED đã thay đổi và làm đa dạng thêm cách thiết kế ánh sáng cho công trình. Khả năng điều chỉnh độ sáng, màu sắc và kết hợp các hiệu ứng chuyển động khiến LED chiếu sáng tòa nhà trở thành giải pháp giàu tính sáng tạo, giúp nâng tầm cả giá trị kiến trúc lẫn diện mạo đô thị về đêm.

Các phương pháp chiếu sáng mỹ thuật cho tòa nhà

Hiện nay, chiếu sáng mỹ thuật tòa nhà thường được phân thành hai dạng phổ biến: chiếu sáng động và chiếu sáng tĩnh.

• Chiếu sáng động: Sử dụng các hiệu ứng ánh sáng thay đổi màu sắc, nhấp nháy hoặc chuyển động liên tục để tạo nên những ấn tượng mạnh, dễ thu hút mắt người quan sát. Phương án này thường áp dụng cho các công trình hiện đại, kiến trúc mang tính biểu tượng, hoặc những tòa nhà muốn chạy quảng cáo

Chiếu sáng tĩnh: Ánh sáng duy trì cố định, thường dùng các bóng LED với tông trắng sáng, trung tính hoặc vàng, giúp làm nổi bật kiến trúc mà vẫn giữ vẻ trang nghiêm. Hình thức này phù hợp với các công trình có kiến trúc cổ điển hoặc công trình có mục đích nghiêm túc, trang trọng. 

Nguyên tắc và quan điểm về chiếu sáng mặt ngoài kiến trúc 

1. Quan điểm:

• Ánh sáng cho kiến trúc có vai trò quan trọng tương đương với kiến trúc. Khi kết hợp các loại vật liệu, màu sắc và kết cấu khác nhau với các hệ thống chiếu sáng đa dạng, mọi người sẽ có những trải nghiệm không gian khác nhau, đồng thời cảm nhận sâu sắc hơn về hình dáng và bố cục kiến trúc.
• Chiếu sáng mặt ngoài các tòa nhà cao tầng cần hài hoà với cảnh quan xung quanh. Cảnh quan đô thị được định hình bởi hình khối của các công trình, kiến trúc. LED chiếu sáng kiến trúc cho tòa nhà cao tầng nên được bố trí, điều chỉnh màu sắc và độ sáng hợp lý để tạo ra hiệu ứng tương phản tinh tế, đồng thời nhấn mạnh hình khối và đặc điểm riêng biệt của từng công trình trong tổng thể cảnh quan đô thị.

• Mặt ngoài của các tòa nhà cao tầng còn là phương tiện giao tiếp trực quan với cộng đồng. Led chiếu sáng tòa nhà cung cấp khả năng trình chiếu không giới hạn các nội dung văn bản, hình ảnh hoặc hoạt hình, giúp truyền đạt thông điệp, thương hiệu đến người dân và du khách. 

2. Nguyên tắc

• Chiếu sáng mặt ngoài các tòa nhà cao tầng cần đảm bảo cho mọi người dễ quan sát. Các khu vực quanh công trình nên có ánh sáng đủ để tạo cảm giác an tâm khi di chuyển và tiếp cận tòa nhà. 
• Hệ thống chiếu sáng làm rạng rỡ thêm nhưng không được làm biến đổi đặc điểm cơ bản của công trình, nhất là các chi tiết đặc trưng của mặt tiền. 
• Chiếu sáng cần cân bằng hài hòa với kiến trúc, tập trung vào tác động thị giác và cảm xúc của người quan sát. Ánh sáng có thể chiếu chọn lọc lên các chi tiết, hình khối hoặc trải đều khắp mặt ngoài để tạo nên hiệu ứng đồng bộ. 
• Ánh sáng mặt ngoài công trình không được gây khó chịu hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt của cư dân xung quanh. Led chiếu sáng tòa nhà cần được bố trí hợp lý để hạn chế ô nhiễm ánh sáng, duy trì môi trường sống yên tĩnh và không gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe thể chất, sinh lý và tâm lý của người dân. Chiếu sáng cần hướng phần lớn ánh sáng đến các khu vực mục tiêu, hạn chế lãng phí, đồng thời tiết kiệm điện năng.

Tóm lại, chiếu sáng cho mặt ngoài các tòa nhà cao tầng trong đô thị sẽ mang đến những hiệu ứng bất ngờ khi ánh sáng tập trung làm nổi bật con người, công trình và cảnh quan xung quanh. Để đạt được điều này, bố trí led chiếu sáng tòa nhà phải dựa trên quy mô, tính chất và kết cấu kiến trúc của công trình. Chiếu sáng không chỉ đơn giản là lắp đèn mà còn cần đáp ứng các yêu cầu như: nhấn mạnh sảnh chính, làm nổi bật những chi tiết đặc trưng như cổng, mái vòm, tường, cột, phù điêu; đồng thời tạo ra sự tương phản về ánh sáng - bóng tối, giúp tòa nhà trở nên sống động và hấp dẫn khi nhìn vào ban đêm. 

Quảng Cáo Thăng Long chuyên thiết kế và thi công led chiếu sáng tòa nhà trong mọi lĩnh vực như khách sạn, trung tâm thương mại, ngân hàng,.... Đội ngũ thợ giàu kinh nghiệm còn đảm nhận các công trình kiến trúc khác như đền chùa, cổng chào, cầu, tượng đài…. Bên cạnh chiếu sáng, chúng tôi cũng nhận lắp đặt các biển quảng cáo LED, biển quảng cáo tấm lớn ngoài trời và biển chỉ dẫn tòa nhà, đảm bảo hiệu ứng thu hút và đồng bộ với tổng thể không gian đô thị.